سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
631
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
است و بنا بر احتياط واجب قبول هم لازم است و در وقف عام ، حاكم شرع قبول نمايد . گلپايگانى ، صافى : ولى اگر براى افراد مخصوصى وقف نكند ، بلكه مثل مسجد و مدرسه براى عموم وقف كند ، يا مثلًا بر فقراء يا سادات وقف نمايد ، أحوط و أولى آن است كه حاكم شرع يا كسى كه از طرف او منصوب است قبول نمايد . ( صافى : و چنان كه وقف به صيغه واقع مىشود به عمل نيز واقع مىشود پس اگر خانهاى را به قصد اينكه وقف باشد به كسى كه بر او وقف كرده بدهد و او هم به قصد قبول ، آن را بگيرد صحيح است و همچنين اگر فرشى را به قصد وقف در مسجد بيندازد يا مكانى را به قصد مسجد بودن در اختيار نمازگزاران بگذارد وقفيّت حاصل مىشود ) . خوئى ، تبريزى : بلكه وقف به عمل نيز محقّق مىشود . مثلًا چنانچه حصيرى را به قصد وقف بودن در مسجد بيندازد و يا جايى را به قصد مسجد بودن بسازد و در اختيار نمازگزاران بگذارد وقفيّت محقّق مىشود . و در موقوفات عامّه مثل مسجد و مدرسه يا چيزى كه براى عموم وقف كند يا مثلًا بر فقراء يا سادات وقف نمايد ، قبول كردن كسى در صحّت وقف لازم نيست . فاضل : و وقف به عمل نيز محقّق مىشود مثلًا چنانچه حصيرى را به قصد وقف بودن در مسجد بيندازد و يا جايى را به قصد مسجد بودن بسازد و در اختيار نمازگزاران بگذارد وقفيّت محقّق مىشود . در موقوفات عامّه ، مثل مسجد و مدرسه ، قبول نمودن لازم نيست و در وقف خاصّ ، احتياط آن است كه كسى كه چيزى براى او وقف شده يا وكيل يا ولىّ او قبول كند ، گرچه بعيد نيست در وقف خاصّ هم قبول لازم نباشد . ( 3 ) مكارم : خواه وقف عام باشد يا وقف خاص ، هر چند احتياط مستحبّ آن است كه حاكم شرع در وقف عام و اشخاصى كه براى آنها وقف شده در وقف خاص ، صيغهء قبول بخوانند . ( 4 ) بهجت : در وقف خاص ، قبول كردن ، مطابق احتياط است . زنجانى : مسأله در وقف انشاء صيغه لازم است ولى لازم نيست صيغه را به زبان بياورد يا به عربى بخواند ، بلكه اگر صيغه را به فارسى بخواند يا به وسيلهاى همچون نوشتن يا كار ديگرى وقف را انشاء كند كفايت مىكند ، در وقف قبول كردن كسى كه براى او وقف شده يا ولىّ يا وكيل او شرط نيست ، همچنانكه اگر وقف بر افراد مخصوصى نباشد ، بلكه مثل مسجد و مدرسه براى عموم وقف كند يا مثلًا بر فقراء يا سادات وقف نمايد ، قبول كردن كسى لازم نيست ، بنا بر اين اگر مثلًا بگويد خانهء خود را وقف كردم ، ( وقف با شرايطى كه گفته خواهد شد ) صحيح خواهد بود . سيستانى : مسأله لازم نيست صيغهء وقف را به عربى بخوانند بلكه اگر مثلًا بگويد اين كتاب را بر طلاب علم وقف كردم ، وقف صحيح است ؛ بلكه وقف به عمل نيز محقّق مىشود ، مثلًا چنانچه حصيرى را به قصد وقف بودن در مسجد بيندازد و يا ساختمانى را بطورى كه مساجد را به آن طور مىسازند به قصد مسجد بودن بسازد ، وقفيّت محقّق مىشود . ولى به قصد تنها وقفيت محقق نمىشود ؛ و قبول در وقف لازم نيست چه وقف عام باشد و چه وقف خاص و همچنين قصد قربت لازم نيست .